16 Aralık 2016 Cuma

Yarım çalışma ödeneği bilgi notu

Yarım çalışma ödeneği bilgi notu

 

10.02.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan; 6663 sayılı Kanunun “Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” 20. Maddesi ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa Ek Madde 5 “Doğum ve evlat edinme sonrası yarım çalışma ödeneği”  eklenmiştir. Aynı Kanunun 22. Maddesi ile 4857 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinde değişiklikler yapılmıştır.

 

4857 SAYILI İŞ KANUNU 74. MADDE

 

Doğum sonrası analık hali izni bitiminden itibaren kadın işçi ile üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçilere istekleri halinde;

 

·         Birinci doğumda altmış gün,

·         İkinci doğumda yüzyirmi gün,

·         Sonraki doğumlarda ise yüzseksen gün

 

süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verileceği, çoğul doğum halinde bu sürelere otuzar gün ekleneceği, çocuğun engelli doğması halinde bu sürelerin üçyüzaltmış gün olarak uygulanacağı hükmü getirilmiştir.

 

Yarım çalışma işçinin isteğine bağlıdır. İşçinin isteği halinde işveren yarım çalışma yaptırır.

 

4447 SAYILI İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNU EK 5. MADDE

 

Yarım çalışma ödeneği: 4857 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca haftalık çalışma süresinin yarısı kadar verilen ücretsiz izin süresince, 4447 sayılı Kanunda belirtilen şartlara haiz olması kaydıyla işçiye ödenen ödenektir.

 

Ödeme dönemi; analık hâli izninin bittiği tarihi izleyen günden itibaren başlar, herhangi bir sebeple 4857 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirlenen sürenin bittiği son tarihi geçemez.

 

İşçinin yarım çalışma ödeneğine hak kazanabilmesi için;

 

·                       Hak sahipliğine konu olan çocuğun hayatta olması,

·                       4857 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirlenen sürelerle yarım çalışmaya başlamış olması,

·                       4857 sayılı Kanunun 63 üncü maddesinde belirtilen haftalık çalışma süresinin yarısı kadar fiilen çalışmış olması,

·                       İşçinin adına doğum veya evlat edinme tarihinden önceki son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi bildirilmiş olması,

·                       Doğum ve evlat edinme sonrası analık hâli izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde İŞKUR birimine doğum ve evlat edinme sonrası yarım çalışma belgesi ile başvuruda bulunması,

gerekmektedir. Mücbir sebepler dışında, başvuruda gecikilen süre doğum ve evlat edinme sonrası yarım çalışma ödeneği almaya hak kazanılan toplam süreden düşülerek ödeme yapılır.

 

 

 

 

UYARI

YARIM ÇALIŞMA, 4857 SAYILI KANUNUN 74. MADDESİ KAPSAMINDA İŞÇİLERİN TALEPLERİ HALİNDE KULLANILAN BİR ÜCRETSİZ İZİN UYGULAMASIDIR. YARIM ÇALIŞMA YAPILAN DÖNEMDE, HAK ETME KOŞULLARININ SAĞLANMASI HALİNDE YARIM ÇALIŞMA ÖDENEĞİ ÖDENİR.

 

Yarım çalışma ödeneği ödeme zamanı; Yarım çalışma ödeneği, çalışılan aya ait aylık prim ve hizmet belgesinin ilişkin olduğu aydan sonraki ikinci ay içinde İşsizlik Sigortası Fonundan aylık olarak ödenir.

 

Örnek: Mart/2016 ayında yarım çalışma yapan bir işçi için işveren çalıştırdığı gün kadar ücretini işçiye öder, primlerini Nisan/2016 da SGK ya aktarır. İŞKUR Mayıs/2016 ayı içinde yarım çalışma ödeneğini öder. Sigorta primlerini ise Haziran/2016 da yatırır. İşçiye hak kazanma koşulunu taşımıyor ise ödeme yapılmaz.

 

Yarım çalışma ödeneği günlük miktarı; yarım çalışma ödeneğinin günlük miktarı, günlük asgari ücretin brüt tutarı kadardır. Bu ödemeler damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz.

 

Örnek: İşçinin haftalık çalışma süresinin yarısı kadar çalıştığı varsayıldığında 1 ay için en fazla 15 gün ödeme yapılabilecektir.

 

Örnek: İşçi 1 ayda 10 gün raporlu, 20 gün yarım çalışma yapmış ise; işveren tarafından 10 günün ücreti ödenir. Hak kazanma koşulunu sağlanması halinde 10 gün YÇÖ ödemesi yapılır.

 

Yarım çalışma ödeneği sigorta primleri; Yarım çalışma ödeneği ödenen gün kadar sigorta primleri prime esas kazanç alt sınırı üzerinden %32,5 olarak ödenecektir. Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının % 20’sidir. Genel sağlık sigortası primi  % 12,5’idir.   

 

Yarım çalışma süresi: İşçiye, analık hali izninin bitiminden itibaren kullandırılan ücretsiz izin süresinin yarısı kadar yarım çalışma ödeneği ödenir. Ödenek olarak ilgiliye ödenebilecek en fazla süre;

 

·         Birinci doğum da 60 gün yarım çalışmaya karşılık 30 gün,

·         İkinci doğum da 120 gün yarım çalışmaya karşılık 60 gün,

·         Üçüncü ve üstü doğum da 180 gün yarım çalışmaya karşılık 90 gün,

·         Engelli doğumda 360 gün yarım çalışmaya karşılık 180 gün,

süreyle yarım çalışma ödeneği ödenir.

 

Yarım çalışma ödeneği süresinin hesaplanmasında doğum ve/veya evlat edinme sayısı dikkate alınır.

 

Yarım çalışma ödeneği süresi, aylık olarak 15 günü geçmemek üzere işveren tarafından ödenen prim bilgileri dikkate alınarak hesaplanır.

 

 

 

 

Ödeme yapılmayacak haller

 

·         Geçici işgöremezlik ödeneği almaya hak kazananlara, bu durumlarının devamı süresince yarım çalışma ödeneği ödenmez.

·         Yarım çalışma ödeneği, çocuğun hayatını kaybetmesi ve/veya evlatlık halinin ortadan kalkması gibi durumlarda, olayın vuku bulduğu tarihi izleyen tarih itibariyle durdurulur.

·         4857 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilen işçi, bu süre zarfında başka bir işte çalışması halinde, çalıştığı süre için ödenekten yararlanamaz.

·         Yarım çalışma ödeneği alırken, çalıştığı işyerinden ayrılan işçinin ödeneği işten ayrıldığı tarihten itibaren durdurulur. Yeni bir işe girmesi ve yarım çalışma yapması halinde, başlangıçta belirlenen ödeme döneminin bittiği tarihi geçememek üzere kalan hak sahipliğinden yararlanabilir.

 

İşverenin ve işçinin sorumluluğu

 

·         Ödemeler, işverenin yarım çalışma süresi ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu’na yapmış olduğu bildirimler dikkate alınarak belirlenir. Bu sebeple işverenin hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan yersiz ödemeler kanuni faiziyle birlikte işverenden tahsil edilir.

·         İşçinin hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan yersiz ödemeler kanuni faiziyle birlikte işçiden tahsil edilir.

 

10/2/2016 tarihinden önce analık hali izni bitenler için;

 

Ödeme dönemi; analık hâli izninin bittiği tarihi izleyen günden itibaren başlar, herhangi bir sebeple 4857 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirlenen sürenin bittiği son tarihi geçemez.

 

Analık hali izni 10/2/2016 tarihinden önce bitenler için, ödeme dönemi 10.02.2016 tarihinden sonra devam ediyor ise, 10.02.2016 tarihinden başlamak üzere ödeme yapılır. Bu ödeme başlangıçta belirlenen ödeme döneminin bittiği tarihi geçemez.

 

Örnek: Analık hali izni bitiş tarihi 01.01.2016 ve ikinci doğum ise,

 

Ocak ayından 30 gün ve Şubat ayının ilk 9 günü maddenin yürürlük tarihi öncesi olduğu için bu süreler hak sahipliği (120 – 39 = 81 gün yarım çalışma süresi kalır. Bu sürede yarım çalışma yapılması halinde 40 gün yarım çalışma ödeneği ödenecektir.)  süresinden düşülür.

 

Kalan gün kadar ödeneği 10.02.2016 tarihinden itibaren planlanır.

 

Şubat: 10 gün 

Mart: 15 gün

Nisan 15 gün yarım çalışma ödeneği ödemesi yapılacaktır.

 

 

Hiç yorum yok: