12 Mart 2016 Cumartesi

Kıdem tazminatı hesaplama örneği

Kıdem tazminatı hesaplama örneği

Kıdem tazminatı konusunda sitemizde yayımlanmış onlarca yazı bulunuyor. Bu bağlamda daha önce, kıdem tazminatı tavanının 2016 yılı için ne olduğunu ve bu tavanın nasıl hesaplandığını yazmıştım. Yine şu yazımda da kıdem tazminatının nasıl hesaplanacağını anlatmıştım. Şimdi bunu bir örnekle pekiştirelim.

Kıdem tazminatı örnek hesabı

Bu hesaplama için bazı verilerin elimizde olması gerekir. Örneğimizdeki işçinin bilgileri şöyle olsun:

·         İşçinin işyerindeki çalışması 05.04.2012 – 17.11.2015 arasıdır.

·         Brüt maaş 1,950,00 TL

·         İşyerinde öğle yemeği rayiç bedeli günlük brüt 8,50 TL

·         İşçiye sağlanan servis bedeli günlük rayiç 7,00 TL

·         İşçiye yılda bir kez yapılan kurban bayramı yardımı ödeneği 500,00 TL

·         İşçinin bir yılda aldığı fazla çalışma ücreti ödemeleri toplamı 1.800,00 TL

·         İşçinin bir yılda aldığı genel tatil ücreti toplamı 350,00 TL

·         Şubat ayında ayın işçisi seçildiği için aldığı teşvik ödülü 1.000,00 TL

Bu rakamlardan hangileri kıdem tazminatı hesabında esas alınacak?

Kıdem tazminatı hesabına esas olacak tutarları ikiye ayırabiliriz. Bunlar işçinin aylık brüt ücreti ile diğer ödemelerdir. İşte bu diğer ödemelerden hangilerinin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınacağına karar verirken kullanacağımız sihirli değneğimiz “süreklilik” olacaktır.

Kıdem tazminatı hesabında süreklilik ve arızilik kavramları

İşçiye yapılan bir ödeme süreklilik arz ediyorsa hesaba dahil edilecek, arızi nitelikte olanlar ise hesaba dahil edilmeyecektir. Arızılikten kastedilen ise, ödemenin rutin olarak yapılmıyor olması ya da bir çalışmaya dayanıyor olmasıdır. Süreklilik arz eden bir ödeme ise ister her ay olsun isterse yılda bir, belirli periyotlarla yapılan devamlı ödemeleri ifade etmektedir.

Hangi ödemeler arızi?

Yukarıda yer alan ödeme kalemlerini tek tek incelediğimizde bunların bir kısmının sürekli, bir kısmının ise arızi olduğunu görebiliriz. Bu kapsamda; arızi nitelikte olan fazla çalışma ücreti, genel tatil ücreti ve ödül ücreti hesaba dahil edilmeyecektir.

Gerek fazla çalışma ve gerekse genel tatil çalışması ne kadar sık olursa olsun, gerektiğinde yapılan ve arızi kabul edilen çalışmalardır. Ödül ücreti de zaten her ay hak edilip hak edilmeyeceği bile belli olmayan bir ücrettir.

Ama işçiye verilen yemek, sağlanan servis ya da yılda bir kere bile olsa her yıl yapılan kurban bayramı yardımı artık süreklilik arz eden ödemelerdir.

O halde aşağıda yazılı kalemler kıdem tazminatı hesabına dahil edilecektir:

·         Brüt maaş 1,950,00 TL

·         İşyerinde öğle yemeği rayiç bedeli günlük brüt 8,50 TL

·         İşçiye sağlanan servis bedeli günlük rayiç 7,00 TL

·         İşçiye yılda bir kez yapılan kurban bayramı yardımı ödeneği 500,00 TL

Peki ama bunları nasıl aylık ücret üzerine ekleyeceğiz? Yapmamız gereken şey, tüm bu ödemeleri aylığa çevirmek olmalıdır. Bunun için işçinin aldığı tüm bu ödemeler tutarının yıllık miktarını bulmamız gerekir.

Yemek ve servis ücreti

Önce buradan başlayalım. Bu konuda bize Yargıtay yol göstersin: ‘… Aynı uygulamayı yol ve yemek yardımı gibi ödemeler için de yapmak olanaklıdır. İşçiye aylık olarak yapıldığı varsayılan bu gibi ödemelerin son ay için ödenen kısmının fiilen çalışılan gün sayısına bölünmesi suretiyle bir güne düşen tutar tespit edilmelidir. Buna göre periyodik olarak ödenen ve yıl içinde artmış olan parasal haklar yönünden son dönem ödemesinin ait olduğu dilim günlerine bölünmesiyle tazminata esas ücrete yansıtılacak tutar daha doğru biçimde belirlenebilecektir. Dairemizin kararları da bu yöndedir (Yargıtay 10.10. 2008 gün 2007/27615 E, 2008/26209 K.)’

Bu durumda bizim de son aya bakmamız gerekecektir. İşçinin bu ay 26 gün çalıştığınız varsayarsak yapmamız gereken 26 günü 8,5 TL ile çarparak aylık yemek bedelini bulmaktır. Aynı şekilde yine 2 günü 7,00 TL ile çarparak da aylık servis bedelini bulmuş oluruz.

Kurban bayramı yardımı

Burada da hemen aynı Yargıtay kararına kulak verelim. ‘… Dönemsel bir niteliği olmayan parasal haklar bakımından, yıl içinde yapılan ödemelerin 365 güne bölünmesi suretiyle bir güne düşen tutarın belirlenmesi yerindedir. Örneğin tır şoförünün yıl içinde aldığı sefer (yol) primi sürekli değişiklik gösterebilir ve belli bir dönemin hesaplamada esas alınması zorluk taşıyabilir. Öte yandan, işçiye dini bayramlarda yılda iki kez ödenen harçlığın belli bir dönem için yapıldığını söylemek pek olası değildir. Burada yıllık ödeme tutarının 365 rakamına bölünmesi yerinde olur. Son olarak belirtmek gerekir ki, yılda bir kez yapılan parasal yardımların (yakacak yardımı gibi) tazminata esas ücrete yansıtılacağı ve yıllık tutarın 365’e bölünmesi suretiyle gerçekleştirileceği tartışmasızdır.’

Karardan da görüleceği üzere bu tür yıl içerisinde düzensiz olarak yapılan ödemeler önce 365’e bölünmeli ve bir günlük tutar belirlenmeli, sonra da 30 ile çarpılarak 1 aya düşen payı hesaplanmalıdır.

Kıdem tazminatı hesabına esas ücret

Şimdi hesabımızı rahatlıkla yapabiliriz. Bütün kalemleri alt alta yazalım:

·         Brüt maaş 1,950,00

·         Yemek bedeli 8,50 × 26 = 221,00

·         Servis bedeli 7,00 × 26 = 182,00

·         Bayram yardımı (500,00 ÷ 365) × 30 = 41,10

TOPLAM Tutar: 1.950,00 + 221,00 + 182,00 + 41,10 = 2.394,10

Kıdem tazminatının hesaplanması

Artık işimiz kolay. İşçinin kıdemi ile bulduğumuz bu rakamı çarpacağız. İşçinin kıdemini internette de bulabileceğiniz iki tarih arasını güne çeviren hesaplama araçlarıyla güne çevirdiğimizde karşımıza çıkan sonuç 1322’dir. 1322 gün sayısını 365’e böldüğümüzde işçinin kıdemini elde ederiz: 3,63

SONUÇ

Bu işçinin kıdem tazminatı tutarı kıdemi olan 3,63 sayısı ile giydirilmiş aylık brüt ücreti olan 2.394,10 sayısının çarpılması sonucu elde edilen 8.690,58 olacaktır. İşçinin alacağı net miktar ise damga vergisi düşüldükten sonra elde edilen 8.624,62 TL olmalıdır.

Mustafa BAYSAL

 

Hiç yorum yok: