12 Aralık 2012 Çarşamba

İşsizlik sigortasından muaf sigortalıların bildirimi ne şekilde yapılacak

İşsizlik sigortasından muaf sigortalıların bildirimi ne şekilde yapılacak

İşsizlik sigortasından muaf olup, tüm sigorta kollarına tabi olan sigortalılar 13 nolu belge türü seçilmek suretiyle düzenlenen aylık prim ve hizmet belgesi ile Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmektedir.

Yine, işsizlik sigortasından muaf olmakla birlikte

- 60 günlük fiili hizmet süresi zammına tabi işlerde çalışan sigortalılar, 30 nolu,

- 90 günlük fiili hizmet süresi zammına tabi işlerde çalışan sigortalılar 33 nolu,

- 180 günlük fiili hizmet süresi zammına tabi işlerde çalışan sigortalılar ise 36 nolu,

belge türü seçilerek Kuruma bildirilmektedir.

Bu güne kadar, Sosyal Güvenlik Kurumunca işsizlik sigortasından muaf olan sigortalıların bahse konu 13, 30, 33 ve 36 nolu belge türleri seçilmek suretiyle bildirilebilmesi için, işverenlerden işsizlik sigortasından muaf sigortalı çalıştırıldığı yönünde herhangi bir beyanda bulunulması veya işsizlik sigortasından muaf sigortalı çalıştırıldığının belgelenmesi gibi bir durum söz konusu değil idi.

Ancak, özel nitelikteki bazı işyeri işverenlerinin işsizlik sigortasına tabi sigortalıları (özellikle yabancı uyruklu sigortalıları) 13, 30, 33 ve 36 nolu belge türü ile bildirdikleri anlaşıldığından, Sosyal Güvenlik Kurumunca e-Bildirge programlarında bazı değişiklikler yapılmıştır. Yapılan değişiklik sonucunda, özel nitelikteki işyeri işverenlerince 13, 30, 33 ve 36 nolu belge türlerinin seçilebilmesi için, işsizlik sigortasından muaf sigortalı çalıştırıldığının resmi kurum ve kuruluşlardan alınan yazı ile belgelenmesi şartı getirilmiştir.

Bu bağlamda, e-Bildirge programlarında yapılan bu düzenleme, sendikalar hariç olmak üzere özel nitelikteki işyeri işverenlerine (mahiyet kodu 2 ve 4 olan işyerlerine) münhasır olarak yapıldığından, resmi nitelikteki işyeri işverenleri (mahiyet kodu 1 ve 3 olan işyerleri için) ile sendikalar önceden olduğu gibi herhangi bir belge ibraz edilmesine gerek olmadan, işsizlik sigortasından muaf olan sigortalıları 13, 30, 33 veya 36 nolu belge türünü seçmek suretiyle bildirebileceklerdir.

Hal böyle olmakla birlikte, işyeri tescil işlemleri sırasında, gerek resmi nitelikte olmasına rağmen mahiyet kodu hatalı verilmiş olan, gerekse sendika olmasına rağmen, şirket tüzel kişiliği farklı bir tüzel kişilik kodu girilerek tescil edilmiş olan işyerleri, bahse konu belge türlerini seçebilmeleri için işyerlerinin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik merkezlerine müracaat ederek mahiyet kodlarını veya şirket tüzel kişilik türlerini düzelttirmeleri icap etmektedir.

Uygulamada işsizlik sigortasından kimlerin muaf olduğu hususunda da bazı tereddütler yaşanmaktadır. İşsizlik sigortasından muaf olan sigortalılar, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 46. maddesinin üçüncü fıkrasında açıklanmıştır. Anılan madde uyarınca,

1- 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bendi  kapsamındaki sigortalılar (eski adıyla Bağ-Kur’a tabi kişiler ile Emekli Sandığına tabi memurlar)

2- Aşağıda belirtilen sigortalılardan  bir hizmet akdine dayalı olarak çalışmayanlar,

a) İşçi sendikaları ve konfederasyonları ile sendika şubelerinin başkanlıkları ve yönetim kurullarına seçilenler,

b) Bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan; film, tiyatro, sahne, gösteri, ses ve saz sanatçıları ile müzik, resim, heykel, dekoratif ve benzeri diğer uğraşları içine alan bütün güzel sanat kollarında çalışanlar ile düşünürler ve yazarlar,

c) Mütekabiliyet esasına dayalı olarak uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülke uyruğunda olanlar hariç olmak üzere, yabancı uyruklu kişilerden hizmet akdi ile çalışanlar,

d) 2/7/1941 tarihli ve 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanuna göre çalıştırılanlar,

e) 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanununda belirtilen umumî kadınlar,

f) Milli Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenen kurslarda usta öğretici olarak çalıştırılanlar, kamu idarelerinde ders ücreti karşılığı görev verilenler ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (C) bendi kapsamında çalıştırılanlar,

3-  6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanuna tabi jokey ve antrenörler,

4- İş kaybı tazminatı alanlar,

5- 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamında olmakla birlikte memur veya 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi sözleşmeli statüde bulunanlar,

6-657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu, 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu, 233 ve 399 sayılı kanun hükmünde kararnameler ile 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilat kanunlarındaki hükümlerine göre sözleşmeli personel statüsünde çalışanlar,

7-657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre geçici personel statüsünde çalıştırılanlar,

İşsizlik sigortasında muaf tutulmuşlardır.

Diğer taraftan, yabancı uyruklu sigortalıların işsizlik sigortasından muaf oldukları yönünde 4447 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinde herhangi bir hüküm bulunmadığından, yabancı uyruklu sigortalılar için (5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası kapsamına girenler hariç olmak üzere) işsizlik sigortası primi ödenmesi gerektiğinden, bu sigortalıların 1 nolu belge türü seçilmek suretiyle düzenlenen aylık prim ve hizmet belgesi ile bildirilmeleri icap etmektedir.

Ancak, Birleşik Krallıkta ikamet edenler ve İsviçre vatandaşı olanlardan uzun vadeli sigorta kolunun uygulanmasını talep etmeyenler için 39 nolu belge türü seçilecek olup, bu sigortalılar için kısa vadeli sigorta primi ile genel sağlık sigortası priminin yanı sıra işsizlik sigortası primi de ödenmesi gerekmektedir.

Eyüp Sabri Demirci
Sosyal Güvenlik Kurumu
İşverenler Prim Daire Başkanlığı Şube Müdürü

Tarih: 12.12.2012
Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Hiç yorum yok: