8 Temmuz 2012 Pazar

İş Kanunu'nun başına gelenler

 

Toplumumuzda yaklaşık her bireyi doğrudan ya da dolaylı olarak etkileyen kanunların başında gelir, İş Kanunu. Şimdi bu kanunlar listesine, 30.06.2012 tarihli Resmî Gazete'de yayınlanan yeni bir kanun daha eklendi: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. Bu Kanunun birinci maddesinde, 'Bu Kanunun amacı, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemektir'. Ve ikinci maddesinde, 'Bu Kanun, kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır' hükümleri, bu yargımızın kanıtı gibidir. Ancak aşağıda belirtilen faaliyetler ve kişiler hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmayacaktır: a) Fabrika, bakım merkezi, dikimevi ve benzeri işyerlerindekiler hariç Türk Silahlı Kuvvetleri, genel kolluk kuvvetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığının faaliyetleri, b) Afet ve acil durum birimlerinin müdahale faaliyetleri, c) Ev hizmetleri, ç) Çalışan istihdam etmeksizin kendi nam ve hesabına mal ve hizmet üretimi yapanlar, d) Hükümlü ve tutuklulara yönelik infaz hizmetleri sırasında, iyileştirme kapsamında yapılan işyurdu, eğitim, güvenlik ve meslek edindirme faaliyetleri. İktisadî gelişmemizle oluşacak olumlu süreç içerisinde, zamanla bu istisnalar bile Kanun kapsamına alınabilir. Ama konumuz, bu değil. Şimdi İş Kanunu'nun 6331 sayılı Kanun ile değiştirilen hükümleriyle yürürlükten kaldırılan hükümlerini ele alacağım.

Öncelikle belirtilmesi gereken bir husustan söz etmek istiyorum. 6331 sayılı Kanunun 'atıflar' başlıklı geçici 1'inci maddesinde, 'Diğer mevzuatta iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak 4857 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır' düzenlemesi de dikkati çekmektedir.

Yine hemen belirtelim ki, 6331 sayılı Kanunun 32'nci maddesiyle 4857 sayılı İş Kanunu'nda yapılan değişiklikler şöyledir: a) İş Kanunu'nun geçici iş ilişkisini düzenleyen 7'nci maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 'Geçici iş ilişkisi kurulan işveren işçiye talimat verme hakkına sahiptir.' b) İş Kanunu'nun yürürlükte kaldırılan 84'üncü maddesi nedeniyle 25'inci maddesinin birinci fıkrasının (II) numaralı bendinin (d) alt bendinde yer alan 'veya 84 üncü maddeye aykırı hareket etmesi' ibaresi, 'işyerine sarhoş yahut uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması' şeklinde değiştirilmiştir. c) İş Kanunu'nun 71'inci maddesinin üçüncü fıkrasında geçen 'hafif işler' ibaresinden sonra gelmek üzere, 'onaltı yaşını doldurmuş fakat onsekiz yaşını bitirmemiş genç işçilerin hangi çeşit işlerde çalıştırılabilecekleri' ibaresi eklenmiştir.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 37'nci maddesinde de, 4857 sayılı İş Kanunu'nun yürürlükten kaldırılan hükümleri, şöylece sayılmıştır: a) 2'nci maddesinin dördüncü fıkrası, b) 63'üncü maddesinin dördüncü fıkrası. c) 69 uncu maddesinin dördüncü, beşinci ve altıncı fıkraları, ç) İş Kanunu'nun aşağıdaki hükümleri, yürürlükte kaldırılmıştır: 77, 78, 79, 80, 81, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 95, 105 ve geçici 2 nci maddeler. 4857 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan 'İş sağlığı ve güvenliği hükümleri saklı kalmak üzere' ifadesi ile 98 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan '85 inci madde kapsamındaki işyerlerinde ise çalıştırılan her işçi için bin Yeni Türk Lirası,' ifadesi metinden çıkartılmıştır. Belirtilen yürürlükten kaldırılan hükümleri düzenleyen 37'nci madde, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 30.06.2012 olan yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra, yani 01.01.2013 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bunun anlamı, hemen yukarıda sayılmış bulunan İş Kanunu'nun yürürlükten kaldırılan hükümlerinin uygulanmasına 01.01.2013 tarihine kadar devam edecektir. Bu nedenle bu konuyu ayrı bir yazı ile incelemeyi düşünüyorum.

Mevcut yönetmelikler

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun geçici 2'nci maddesine göre; 4857 sayılı Kanunun 77'nci, 78'inci, 79'uncu, 80'inci, 81'inci ve 88'inci maddelerine göre yürürlüğe konulan yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri, bu Kanunda öngörülen yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar uygulanmaya devam olunacaktır.

Sağlık raporları

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun geçici 3'üncü maddesine göre; 'Çalışanlar için, 4857 sayılı Kanun ve diğer mevzuat gereği daha önce alınmış bulunan periyodik sağlık raporları, süresi bitinceye kadar geçerlidir.'

Asgari ücretlerin işyerlerinde ilan zorunluluğu kalktı

Asgari Ücret Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik'in 1'inci maddesi ile Asgari Ücret Yönetmeliği'nin 12'nci maddesinin 3'üncü fıkrasında düzenlenen "İşverenler yayımlanan asgari ücretleri işyerlerinde işçilerin kolayca görebilecekleri bir yerde ilan etmek zorundadır" hükmü yürürlükten kaldırılmıştır. Artık 07.07.2012 tarihinden geçerli olmak üzere işyerlerinde geçerli asgari ücret tutarlarını gösteren ilan asma zorunluluğu da kaldırılmıştır. Bu değişiklik, 07.07.2012 tarih ve 28346 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanmış ve yine 07.07.2012 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Geçici iş göremezlik ödenekleri, Ziraat Bankası ödenecek

Bilindiği üzere, daha önce PTT Şubeleri aracılığıyla yapılan kısa vadeli sigorta kollarına ilişkin geçici işgöremezlik ödeneği ödemeleri, 09 Temmuz 2012 tarihinden itibaren Ziraat Bankası aracılığıyla ödenmeye başlanacaktır. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kendisine bağlı olan sigortalılara, iş kazası, hastalık veya meslek hastalığı nedenleriyle işgörememeleri hallerinde geçici işgöremezlik ödeneklerinin ödenmesini yeniden düzenledi. Düzenlemeye göre, 2008'den itibaren PTT şubeleri aracılığıyla yapılan kısa vadeli sigorta kollarına ilişkin geçici iş göremezlik, emzirme, cenaze, cenaze nakil, yol gideri, gündelik ve şahıs ödemeleri, 9 Temmuz tarihinden itibaren Ziraat Bankası şubelerinden yapılacak olup; hak sahipleri de geçici işgöremezlik ödeneklerini, T.C. Kimlik Numaraları üzerinden alabileceklerdir.

Geçici işgöremezlik ödeneği, hizmet akdiyle veya kendi nam ve hesabına bağımsız çalışanların iş kazası, meslek hastalığı, hastalık veya analık halleri nedeniyle çalışmaması durumunda veriliyor. Ödeneğe başvuranlarda SGK tarafından yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması şartı aranıyor. Geçici işgöremezlik ödeneği, iş kazası ve meslek hastalıkları ile analık hallerinde birinci günden, hastalık hallerinde ise üçüncü günden başlıyor. İşgöremezlik ödeneği alınması iş kazası ve meslek hastalığı için herhangi bir süre prim bildirimi ve ödenmesi öngörülmemişken, hastalık ve analık için son bir yılda 90 gün prim bildirimi ve ödenmesi şartı aranıyor. İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde verilecek geçici işgöremezlik ödeneği, yatarak tedavilerde günlük kazancın yarısı, ayaktan tedavilerde ise üçte ikisi kadar. 4/b sigortalılık statüsüne tabi sigortalıların iş kazası, meslek hastalığı ya da analık hallerinde geçici işgöremezlik ödeneği, genel sağlık sigortası dâhil prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması şartıyla, yatarak tedavi süresince veya yatarak tedavi sonrası bu tedavinin gereği olarak istirahat raporu aldıkları sürede ödeniyor.

Kaynak: Yeni Şafak / Tahsin Sınav / 09.07.2012

Hiç yorum yok: