20 Ağustos 2008 Çarşamba

KIDEM TAZMİNATI BANKA ARACILIĞIYLA ÖDENMEK ZORUNDA MI?

Okuyucular telefon ve e-mail ile kıdem tazminatı ödemesini banka aracılığıyla yapmak zorunda olup olmadıklarına ilişkin sorular yöneltmişlerdir.

 

Kıdem Tazminatı

 

4857 Sayılı İş Kanunu'nun 120 ve geçici 6.maddesi gereği “Kıdem tazminatı için bir kıdem tazminatı fonu kurulur. Kıdem tazminatı fonuna ilişkin Kanunun yürürlüğe gireceği tarihe kadar işçilerin kıdemleri için 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14.maddesi hükümlerine göre kıdem tazminatı hakları saklıdır” hükmünü içeren yasal düzenlemede bir değişiklik olmamıştır.

 

Yürürlükte bulunan mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14.maddesi; Kıdem tazminatına hak kazanabilmenin koşullarını düzenlemiştir.

 

Yürürlükte olan yasa hükmüne göre;

 

Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin

 

a. İşveren tarafından bu Kanunun 17.maddesinin II numaralı bendinde (4857 sayılı İş Kanunu 25/II. maddesi) gösterilen sebepler dışında,

 

b. İşçi tarafından bu Kanunun 16.maddesi(4857 sayılı İş Kanunu 24. maddesi) uyarınca,

 

c. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla,

 

d. Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla;(İşçinin faydalanabilmesi için aylık veya toptan ödemeye hak kazanmış bulunduğunu ve kendisine aylık bağlanması veya toptan ödeme yapılması için yaşlılık sigortası bakımından bağlı bulunduğu kuruma veya sandığa müracaat etmiş olduğunu belgelemesi şarttır.İşçinin ölümü halinde bu şart aranmaz).

 

e. (4447 Sayılı Kanun’un 45.maddesi ile ilave edilen bent. Yürürlük: 08.09.1999) 506 sayılı Kanunun 60.maddesinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81.maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle feshedilmesi,

 

f. Kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi,

 

g. İşçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde,

 

İşçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.İşçilerin kıdemleri, hizmet akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden akdedilmiş olmasına bakılmaksızın aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde çalıştıkları süreler göz önüne alınarak hesaplanır. İşyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde işçinin kıdemi, işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanır.

 

Kıdem Tazminatının Banka Aracılığıyla Ödenmesi

 

İş Kanunu kıdem tazminatının ödenmesinde banka zorunluluğu getirmemiştir.Ancak işçiye yapılacak kıdem tazminat ödeme miktarı 8.000.-YTL’den fazla ise Vergi Usul Kanunu gereği yapılan ödeme kanaatimce tevsik kapsamında mütalaa edileceğinden banka, özel finans kurumu veya PTT aracılığıyla ödenmesi zorunludur.

 

320 seri numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde (1);Tevsik Zorunluluğunun Kapsamı; “Tahsilat ve ödemelerin tevsik zorunluluğu kapsamına; birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenler, defter tutmak zorunda olan çiftçiler, serbest meslek erbabı ile vergiden muaf esnafın kendi aralarında yapacakları ticari işlemleri ile nihai tüketicilerden (Türkiye'de mukim olmayan yabancılar hariç) mal veya hizmet bedeli olarak yapacakları tahsilat ve ödemeleri girmektedir”, Tahsilat ve Ödemelerin Yapılacağı Aracı Kurumlar “Ödeme ve tahsilatların banka veya özel finans kurumları aracı kılınarak yapılması ve bu kurumlarca düzenlenen dekont veya hesap bildirim cetvelleri ile tevsiki zorunludur. Tespit edilen tutarın altında kalan tahsilat veya ödemelerin banka veya özel finans kurumları aracılığıyla yapılması ihtiyaridir”, Cezai Müeyyide “Vergi Usul Kanununun mükerrer 355 inci maddesinde yer alan hükme göre mükerrer 257 inci madde ile getirilen zorunluluklara uymayan mükelleflere her bir işlem için usulsüzlük cezası kesilecektir. Ayrıca, mükellefler arası ticari işlemlerde birinin tahsilatı diğerinin ödemesi olacağından özel usulsüzlük cezası her iki mükellef içinde uygulanacaktır”

 

şeklinde belirtilmiştir.

 

332 seri numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde ise; “Bu uygulamaya ilişkin tespit edilen 10.000.000.000 (on milyar) liralık limitin, 01.05.2004 tarihinden itibaren 8.000.000.000 (sekiz milyar) Türk Lirası olarak dikkate alınması ve 8.000.000.000 (sekiz milyar) Türk Liralık limiti aşan tahsilat ve ödemelerin; 320, 323 ve 324 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde belirtilen esaslar çerçevesinde banka, özel finans kurumları veya Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü aracılığıyla yapılması gerekmektedir” şeklinde belirtilmiştir.

 

Sonuç

 

İş Kanunu’nun,ücret ve ücretin ödenmesi başlıklı 32.maddesinde yapılan değişiklik (işçinin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının özel olarak açılan banka hesaplarına yatırılmak suretiyle ödenmesine ilişkin diğer usûl ve esasları belirleyecek) yönetmelik henüz düzenlenmediğinden uygulanmamaktadır.

 

İşçiye yapılacak kıdem tazminat ödeme miktarı 8.000.-YTL’den fazla ise Vergi Usul Kanunu gereği yapılan ödeme kanaatimce tevsik kapsamında mütalaa edileceğinden banka, özel finans kurumu veya PTT aracılığıyla ödenmesi zorunludur.

 

Örneğin; Bayan A…evlilik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdirmiştir.Aylık brüt ücreti 2.000 YTL’dir. Toplam hizmet süresi 5 yıldır. Bayan A…,2.000 x 5 = 10.000.-YTL brüt kıdem tazminatına hak kazanacaktır. Ödenecek miktar 8.000.-YTL’nin üzerinde olduğundan işveren, Bayan A..........ya kıdem tazminatını banka,özel finans kurumu veya PTT aracılığıyla ödeyecektir. İşveren ödemeyi banka, özel finans kurumu veya PTT aracılığıyla yapmaz ise usulsüzlük cezasına muhatap olacaktır.

 

---------------------------------

(1) 01.08.2003 tarih, 25186 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

 

18 Ağustos 2008

 

Cumhur Sinan Özdemir

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

İş Müfettişi -Ankara

csnozdemir@gmail.com

 

 

Hiç yorum yok: