15 Mayıs 2017 Pazartesi

Raporlu işçinin işten çıkarılması

Raporlu işçinin işten çıkarılması.

Sağlık raporu alan işçilerin işten çıkarılıp çıkarılmayacağı konusunda zaman zaman yanlış uygulamalar yapılıyor.

Bu durumda olan işçiler bazen rapor aldıkları için bazen de rapor süresinin uzunluğu nedeniyle iş sözleşmeleri sona erdiriliyor. 

İşçinin işten çıkarılabilmesi işyerindeki çalışma süresi ve sağlık raporundaki süre ile ilgilidir. Hasta işçinin işten çıkarılabilmesi için işçinin ihbar süresine altı hafta eklenir. Bu süre dolduktan sonra işveren isterse işçiyi işten çıkarabilir. İşçilerin ihbar süresi 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesi hükmü gereğince kıdem sürelerine göre belirleniyor. Yargıtay Kararları da bu yöndedir. Yargıtay vermiş olduğu bir Karar'da; işçinin raporlu ve istirahatli geçirdiği süre normal ihbar süresini aştığında işverenin ihbarsız fesih hakkı doğar şeklindedir.(Yargıtay. 9. HD.'nin, 13.05.1986 tarih ve Esas 3755, Karar 5001 sayılı kararı) 

 Bir işyerinde bir yıl çalışan işçinin hastalık sebebiyle işten çıkarılabilmesi için 10 haftalık bir sürenin geçmesi gerekir. 10 haftalık sürenin 4 haftalık kısmı bir yıllık kıdemi olan işçinin ihbar süresidir. Raporlu işçinin iş sözleşmesinin feshedilme durumlarını örneklerle açıklayalım.    

Örnek-1: Ali Bey, bir yıldır çalıştığı işyerinden ameliyat olması sonucu 80 günlük sağlık raporu almıştır. İşveren Ali Beyi ne zaman işten çıkaracaktır? 

Ali Beyin 10 haftalık süresi 70 gün sonradolmaktadır. İşveren isterse Ahmet Bey'i 70. günden sonra işten çıkarabilir. Hastalığından dolayı Ali Bey, 70 gün dolduktan sonra veya dolmadan işten çıkarılırsa her durumda kıdem tazminatına hak kazanır. Ali Beyin rapor süresinin 70 günü kıdem tazminatına esas süreye ilave edilir. 

Örnek-2: Fatma Hanım, işyerinde 5 yıldan beri çalışıyorsa iş sözleşmesi en az 14 haftadan sonra işveren tarafından sona erdirilebilir. Fatma Hanım, 100 günlük sağlık raporu almışsa  98 günden sonra işveren tarafından işten çıkarılabilir. 

İşten çıkarmak zorunlu mu? 

Sağlık raporu alan işçinin mutlaka işten çıkarılması gerekmez. İşveren isterse işten çıkarmayabilir. İşçi bir yıl içerisinde kesintili raporlar alırsa bu rapor sürelerinin toplamı iş sözleşmesinin feshedilmesinde dikkate alınıp alınmayacağı konusu mevzuatta belirlenmemiştir. 

Tazminat Ödenmesi 

Raporlu işçinin çalışma süresi bir yıl ve üzerinde ise işçi  kıdem tazminatına hak kazanır. Rapor sebebiyle işten çıkarmalarda usulüne uygun olarak hareket edilmişse ihbar tazminatı ödenmez. 

Arif Temir

5 Mayıs 2017 Cuma

SGK Genelgesi 2017/19 , 2015/25 Sayılı Genelgede Değişiklik

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI

Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü

Sayı : 90211595-375 Tarih: 28/04/2017

Konu : 2015/25 Sayılı Genelgede Değişiklik

GENELGE - 2017/19

Bilindiği üzere, 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunun;

4 üncü maddesinde, Kanunun ikinci maddesinde belirtilen tesislerin sorumlu işleticilerin; müesseselerinde sürekli veya geçici olarak çalıştırdıkları kimseleri ve bunların ayrılışlarım, örneğine uygun kimlik bildirme belgesi doldurarak, 24 saat içinde bağlı oldukları en yakın kolluk örgütüne bildirmekle yükümlü olduğu,

6 ncı maddesinde, ikinci maddesinde belirtilen tesislerin dışında kalan her çeşit ticaret ve sanat amacı güden iş yerlerinde çalışanlar ve buralarda her türlü barındırmalar için iş yerlerinin sorumlu işleticisi tarafından örneğine uygun kimlik belgesi doldurularak üç gün içinde genel kolluk örgütüne verilmesinin zorunlu olduğu,

Aynı Kanunun Ek 2 nci maddesinde ise bu Kanunun 4 üncü ve 6 ncı maddeleri gereğince verilen sürekli veya geçici olarak çalışanlara ait kimlik bilgileri, genel kolluk kuvvetlerince ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı il müdürlükleri veya merkez müdürlüklerine bildirileceği belirtilmiştir.

Diğer taraftan, 5510 sayılı Kanunun;

8 inci maddesinde, işverenlerin, Kanunun 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılan kişileri, 7 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirmekle yükümlü olduğu,

9 uncu maddesinde, Kanunun 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılan kişilerin hizmet akdinin sona erdiği tarihten itibaren sigortalığının sona ereceği, sigortalılığı sona erenlerin durumlarının işverenleri tarafından, en geç on gün içinde Kuruma bildirmekle yükümlü olduğu hükümlerine yer verilmiştir.

Buna göre, 1774 sayılı Kanun gereğince kolluk kuvvetlerine verilmesi gereken Çalışanlara Ait Kimlik Bildirme Belgesi olan Form-2'nin verilme süreleri; işletme türlerine göre farklılıklar gösterdiği gibi 5510 sayılı Kanun kapsamında işe başlayan veya işten ayrılan kişilerin işe giriş ve işten ayrılış bildirgelerinin Kurumumuza verilme süreleriyle de farklılık taşımaktadır.

Kanun hükümlerinde yer alan bildirim sürelerine ilişkin söz konusu durumun uygulamada bazı sorunların yaşanmasına neden olduğu tespit edilmiştir.

Bu itibarla, uygulamada karşılaşılan sorunlar ile ünitelerimizde yaşanan tereddütlerin giderilmesi bakımından; kayıt dışı istihdamla mücadele iş ve işlemleri düzenleyen 11/11/2015 tarihli ve 2015/25 sayılı Genelge'nin, 1774 Kimlik Bildirme Kanunu kapsamında yapılan bildirimlere ilişkin esas alınacak sürelerde yapılan değişiklikler aşağıda bildirilmiştir.

11/11/2015 tarihli ve 2015/25 sayılı Genelgenin;

"2.2.1- İşe başlama tarihlerinin tespiti" başlıklı bölümünde ikinci paragraftan sonra gelmek üzere aşağıdaki kısım eklenmiştir.

"Bununla birlikte, kimlik bildirme formu-2'nin işverence onaylandığı tarihi takip eden gün ile yasal süresinde olmak şartıyla Kurumumuza verilmiş işe giriş bildirgesinde belirtilen işe başlama tarihi arasında 10 gün veya daha az bir sürenin bulunması halinde işe giriş bildirgesinde yer alan işe başlama tarihi esas alınarak işlemler yürütülecektir.

Aynı şekilde, yasal süresinde olmak şartıyla Kurumumuza verilmiş işten ayrılış bildirgesinde belirtilen işten ayrılış tarihi ile kimlik bildirme formu 2'nin işverence onaylandığı tarihten önceki gün arasında 10 gün veya daha az bir sürenin bulunması halinde işten ayrılış bildirgesinde yer alan işten ayrılış tarihi esas alınarak işlemler yürütülecektir.

Örnek 1– Ankara ilinde faaliyet gösteren A unvanlı işyeri, (K) adlı çalışanı için 03/04/2017 Pazartesi günü itibariyle kimlik bildirme formu-2'yi onaylayarak kolluk kuvvetlerine ibraz etmiştir. İşveren, 11/04/2017 Salı günü işe başlama tarihi olarak belirtilen (K) isimli çalışanı için işe giriş bildirgesini, bir gün öncesi olan 10/04/2017 tarihinde Kurumumuza vermiştir. Bu durumda sigortalının işe girişinin yasal süresi içinde verildiği ve işe giriş tarihi ile kimlik bildirme formu-2'nin onay tarihi arasında (03/04/2017-11/04/2017) 10 günden az bir sürenin bulunduğu dikkate alındığında, sigortalının işe başlama tarihi 11/04/2017 olarak esas alınacaktır.

Örnek 2– Ankara ilinde faaliyet gösteren B unvanlı işyeri, (L) adlı çalışanı için 14/04/2017 Cuma günü itibariyle kimlik bildirme formu-2'yi onaylayarak kolluk kuvvetlerine ibraz etmiştir. İşveren, (L) isimli çalışanı için 24/04/2017 Salı günü işe başlama tarihi olarak belirtilen işe giriş bildirgesini, işe başlama tarihinden bir önceki gün olan 23/04/2017 tarihinde Kurumumuza vermiştir. Bu durumda, işverenin sigortalının işe giriş bildirgesini yasal süresi içinde verdiği, işe giriş tarihi ile kimlik bildirme formu-2'nin onay tarihi arasında (14/04/2017-24/04/2017) 10 günden fazla bir sürenin bulunmadığı dikkate alındığında, sigortalının işe başlama tarihi 24/04/2017 olarak esas alınacaktır.

Örnek 3– Ankara ilinde faaliyet gösteren C unvanlı işyeri, (M) adlı çalışanı için 06/04/2017 Perşembe günü itibariyle kimlik bildirme formu-2'yi onaylayarak kolluk kuvvetlerine ibraz etmiştir. İşveren, (M) isimli çalışanı için 16/04/2017 Pazar günü işe başlama tarihi olarak belirtilen işe giriş bildirgesini, işe başlama tarihinden bir önceki gün resmi tatil olduğu için takip eden ilk iş günü olan 17/04/2017 Pazartesi günü Kurumumuza vermiştir. Bu durumda, işverenin sigortalının işe giriş bildirgesini yasal süresi içinde verdiği, işe giriş tarihi ile kimlik bildirme formu-2'nin onay tarihi arasında (06/04/2017-16/04/2017) 10 günden az bir süre bulunduğu dikkate alındığında, sigortalının işe başlama tarihi 16/04/2017 olarak esas alınacaktır.

Örnek 4– Ankara ilinde faaliyet gösteren D unvanlı işyeri, (N) adlı çalışanı için 17/04/2017 Pazartesi günü itibariyle kimlik bildirme formu-2'yi onaylayarak kolluk kuvvetlerine ibraz etmiştir. İşveren, (N) isimli çalışanı için 27/04/2017 Perşembe günü işe başlama tarihi olarak belirtilen işe giriş bildirgesini bir gün sonrasında 28/04/2017 tarihinde Kurumumuza vermiştir. Bu durumda sigortalının işe giriş bildirgesi yasal süresi içerisinde Kurumumuza verilmediğinden, işe giriş tarihi ile kimlik bildirme formu-2 onay tarihi arasında 10 günlük süreye bakılmaksızın kimlik bildirme formu-2'de işveren onay tarihi işe giriş tarihi olarak 17/04/2017 esas alınacaktır.

Örnek 5– Ankara ilinde faaliyet gösteren E unvanlı işyeri, (O) adlı çalışanı için işten ayrıldığına ilişkin kimlik bildirme formu-2'yi 03/04/2017 tarihi itibariyle onaylayarak kolluk kuvvetlerine sunmuştur. İşveren, (O) isimli çalışanı için 24/03/2017 işten ayrılış tarihli olarak belirtilen işten ayrılış bildirgesini 28/03/2017 tarihinde Kurumumuza vermiştir. İşten ayrılış tarih ile kimlik bildirme formu-2'nin onaylandığı tarih arasında (03/04/2017-24/03/2017) 10 günden fazla bir sürenin bulunmadığı dikkate alındığında, sigortalının işten ayrılış tarihi 24/03/2017 kabul edilecektir.

Örnek 6– Ankara ilinde faaliyet gösteren F unvanlı işyeri, (P) adlı çalışanı için işten ayrıldığına ilişkin kimlik bildirme formu-2'yi 04/04/2017 tarihi itibariyle onaylayarak kolluk kuvvetlerine sunmuştur. İşveren, (P) isimli çalışanı için 18/03/2017 işten ayrılış tarihli olarak belirtilen işten ayrılış bildirgesini 27/03/2017 tarihinde Kurumumuza vermiştir. Bu durumda sigortalının işten ayrılış tarihi ile kimlik bildirme formu-2'nin onaylandığı tarih arasında (04/04/2017-18/03/2017) 10 günden fazla bir sürenin bulunduğu dikkate alındığında, sigortalının işten ayrılış tarihi 04/04/2017 esas alınarak gerekli işlemler yapılacaktır."

Yukarıda belirtilen değişiklik hükümleri uyarınca, kolluk kuvvetleri tarafından Kurumumuza bildirilen kimlik bildirme formu-2'lere ilişkin yapılan tespitler neticesinde, Kurumumuzca tespit edilen günlere ait belgelerin düzenlenmesi için işverenlere gönderilen yazının tebliğ edilmemiş olması, tebliğ edilmiş olmakla birlikte belgelerin henüz işverence verilmemesi veya itirazda bulunulması yahut işverenin belgeleri vermemesi nedeniyle ünitece resen düzenlenmesi gerektiği halde henüz resen düzenlenmemiş olan işverenlere ilişkin tespitler yönünden bu Genelge hükümleri doğrultusunda işlem yapılacaktır.

Bu Genelge hükümleri yayımı tarihi itibariyle yürürlüğe girer.

Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.